Cynk

Cynk – dlaczego warto go suplementować?

Cynk jest pierwiastkiem, który wspiera procesy zachodzące w każdej komórce ciała. Jest kofaktorem setek enzymów, dzięki czemu wpływa na metabolizm węglowodanów, tłuszczów i białek, bierze udział w podziale komórek i gojeniu ran, pomaga trzustce magazynować i uwalniać insulinę, a także wspiera narządy rozrodcze. Jego niedobór może odbijać się na odporności, nastroju, płodności, jakości skóry i włosów, a także na sprawności intelektualnej. 

W praktyce oznacza to, że suplementy diety z cynkiem bywają pomocne w okresach zwiększonego zapotrzebowania lub gorszej podaży z diety, przewlekłym stresie, intensywnych treningach czy rekonwalescencji. Trzeba jednak pamiętać, że zarówno niedobór, jak i nadmiar są niekorzystne, dlatego suplementację warto prowadzić rozsądnie i – jeśli to możliwe – poprzedzić ją oceną diety lub konsultacją.

Suplementy cynku – jakie są dostępne formy?

To, jaki cynk mamy zamiar suplementować, ma ogromne znaczenie. Dobrze tolerowane i biodostępne są formy organiczne, m.in. diglicynian cynku, pikolinian oraz cytrynian. Wybierając suplement diety z cynkiem, warto patrzeć nie tylko na dawkę pierwiastka, ale i na jego postać chemiczną oraz obecność składników towarzyszących. Wiele osób dobrze reaguje na preparaty łączące cynk z aminokwasami, które ułatwiają transport jonów przez ścianę jelita.

Cynk jako suplement diety – dla kogo jest szczególnie ważny?

Suplementy cynku są rekomendowane osobom o zwiększonym zapotrzebowaniu na ten składnik oraz tym, którzy nie są w stanie zapewnić dostatecznych ilości wraz z pożywieniem. Dotyczy to często kobiet w ciąży i karmiących piersią, dzieci i młodzieży w okresie intensywnego wzrostu, seniorów, sportowców, a także osób stosujących diety eliminacyjne. Wegetarianie i weganie mogą mieć obniżoną biodostępność cynku, ponieważ fityniany i błonnik z produktów roślinnych utrudniają jego wchłanianie. Narażone na niedobory są też osoby z chorobami przewodu pokarmowego, ponieważ wchłanianie w jelicie cienkim jest wtedy osłabione.

Cynk – na co pomaga i jakie pełni funkcje w organizmie?

Na co działa suplement z cynkiem? Przede wszystkim na odporność. Cynk wspiera dojrzewanie i aktywność komórek układu immunologicznego, działa przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie, dzięki czemu pomaga skrócić czas trwania infekcji i łagodzi ich przebieg. Kolejnym obszarem jest metabolizm i energia. Pierwiastek uczestniczy w syntezie białek, przemianach węglowodanów i lipidów oraz współdecyduje o prawidłowym wydzielaniu insuliny. Cynk ma też wpływ na stan skóry, włosów i paznokci, ponieważ reguluje pracę gruczołów łojowych, wspiera regenerację naskórka i przyspiesza gojenie. Warto jeszcze wspomnieć o jego wpływie na układ rozrodczy. Cynk jest potrzebny do właściwej spermatogenezy i utrzymania płodności u mężczyzn, a u kobiet wspiera zdrową ciążę. Poza tym ma on właściwości antyoksydacyjne, pomagając ograniczać skutki stresu oksydacyjnego, który uszkadza komórki.

Suplementy cynku i selenu – dlaczego to dobre połączenie?

Cynk i selen często współwystępują w preparatach na odporność i tarczycę. Selen jest składnikiem enzymów antyoksydacyjnych i uczestniczy w przemianach hormonów tarczycy, a cynk reguluje ekspresję genów oraz procesy naprawcze i immunologiczne. Dla wielu osób suplementy z cynkiem i selenem stanowią wygodny sposób na jednoczesne wsparcie odporności i metabolizmu. To połączenie może być korzystne także dla osób, które mają mało urozmaiconą dietę oraz w okresie zwiększonej zachorowalności lub intensywnego wysiłku.

Warto jednak pamiętać, że jeśli preparat zawiera oba pierwiastki, dawki powinny mieścić się w bezpiecznych zakresach i pochodzić z dobrze przyswajalnych form. Gdy wybieramy suplementy z cynkiem i selenem w osobnych kapsułkach, lepiej przyjmować je o różnych porach dnia, aby nie konkurowały o wchłanianie.

Jak stosować suplementy cynku, aby były skuteczne?

Najlepszym źródłem cynku są naturalne produkty, w tym mięso, ryby i owoce morza, jaja, pełne ziarna, nasiona, pestki i rośliny strączkowe. Gdy to nie wystarcza, wsparciem będą suplementy diety z cynkiem. Najlepiej przyjmować je godzinę przed posiłkiem lub dwie godziny po. Nie należy łączyć dużych dawek cynku z żelazem, wapniem lub magnezem, ponieważ wzajemnie zmniejszają swoją biodostępność.

Kawa, duże ilości błonnika i fityniany z niektórych produktów zbożowych również mogą ograniczać wchłanianie – tu pomaga namaczanie i odpowiednia obróbka roślin strączkowych oraz kasz.