Adamax

Adamax – struktura chemiczna i zastosowanie jako odczynnik

Adamax ma złożoną strukturę chemiczną i stanowi pochodną neuropeptydu Semax, który został opracowany w Rosji m.in. w celu wspierania funkcji poznawczych oraz ochrony neuronów. W budowie tego peptydu zastosowano jednak dwie istotne modyfikacje – wprowadzono grupę N-acetylową na początku łańcucha peptydowego oraz grupę adamantylową na jego końcu. Tego rodzaju zmiany zwiększają lipofilność cząsteczki, a tym samym stabilność chemiczną oraz potencjalnie poprawiają przenikalność przez barierę krew-mózg w modelach eksperymentalnych. Strukturalnie Adamax składa się z sekwencji aminokwasów analogicznej do Semax, jednak dodatek adamantanu sprawia, że cząsteczka ma większą odporność na degradację enzymatyczną, co wydłuża jej trwałość w środowisku biologicznym.

Adamax jest sprzedawany w formie czystego proszku lub sprayu. Taka postać pozwala na jego łatwe wykorzystanie w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. Adamax funkcjonuje jako odczynnik badawczy wykorzystywany w eksperymentach nad neuroprotekcją, plastycznością synaptyczną oraz potencjalnym wpływem na czynniki neurotroficzne, takie jak BDNF. Nie jest zatwierdzony do stosowania u ludzi ani w celach terapeutycznych. W warunkach laboratoryjnych służy przede wszystkim do badań nad mechanizmami działania pochodnych peptydów Semax i ich wpływem na komórki nerwowe w kulturach komórkowych lub modelach zwierzęcych. Ze względu na swoje właściwości strukturalne Adamax stanowi obiekt zainteresowania w badaniach nad związkami o możliwym działaniu neuroprotekcyjnym, lecz pozostaje substancją przeznaczoną wyłącznie do celów badawczych.

Adamax – badania na modelach zwierzęcych

Na ten moment wciąż brakuje badań, które jednoznacznie dokumentowałyby działanie Adamax na modelach zwierzęcych. Peptydowi przypisuje się jednak właściwości wynikające z jego analogii do Semax. Semax był do tej pory stosowany w modelach niedokrwienia mózgu u szczurów, gdzie wpływał na ekspresję genów związanych z układem immunologicznym i układem naczyniowym w korze mózgowej po udarze niedokrwiennym. Inne prace nad Semax badały jego wpływ na układ dopaminergiczny i serotoninergiczny w mózgu zwierząt, sugerując działania nootropowe i neuromodulacyjne.

Inne badania na modelach zwierzęcych wykazały, że peptyd może zwiększać poziom neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego (BDNF) w ośrodkowym układzie nerwowym oraz poziom serotoniny i dopaminy. Ponadto może stymulować szereg mechanizmów molekularnych zaangażowanych w transkrypcję genów w ośrodkowym układzie nerwowym oraz wpływać na szereg różnych genów zarówno w hipokampie, jak i korze czołowej.

W Rosji Semax jest stosowany w leczeniu ostrego niedotlenienia mózgu spowodowanego np. udarem lub urazowym uszkodzeniem mózgu. Z badań przeprowadzonych w Kanadzie, Stanach Zjednoczonych oraz Chinach wynika, że białko na którym oparty jest Semax może chronić funkcje związane z uczeniem się oraz pamięcią w mysich modelach padaczki. Choć potrzebne są dalsze badania, istnieją przypuszczenia, że peptyd może zapobiegać zaburzeniom na tym tle w przypadku wystąpienia napadów. Badania na myszach wykazały również, że dzięki zwiększeniu poziomu BDNF możliwe jest wyregulowanie funkcji mózgu w przypadku depresji.