Układ odpornościowy

Układ odpornościowy to złożony system komórek, tkanek, narządów i substancji, którego zadaniem jest ochrona organizmu przed bakteriami, wirusami, grzybami, pasożytami, toksynami oraz nieprawidłowymi komórkami. Potrafi on rozpoznawać własne struktury organizmu i odróżniać je od obcych antygenów, a następnie uruchamiać odpowiednią reakcję obronną.

Układ odpornościowy obejmuje odporność wrodzoną i nabytą. Odporność wrodzona stanowi pierwszą linię obrony i działa szybko, ale nieswoiście. Tworzą ją między innymi skóra, błony śluzowe, kwas żołądkowy, łzy, ślina oraz odruchy kaszlu i kichania. Gdy patogen pokona te bariery, do działania włączają się leukocyty i makrofagi, które rozpoznają oraz pochłaniają obce cząsteczki.

Odporność nabyta jest skierowana przeciwko konkretnym zagrożeniom. Limfocyty B produkują przeciwciała dopasowane do określonych antygenów, natomiast limfocyty T mogą niszczyć komórki zakażone lub nieprawidłowe. Po kontakcie z patogenem część limfocytów przekształca się w komórki pamięci, dzięki którym kolejna reakcja na ten sam czynnik jest szybsza i skuteczniejsza.

Na sprawność odporności wpływają wiek, genetyka, stan zdrowia oraz styl życia. Przewlekły stres, niedobór snu, mała aktywność fizyczna i uboga dieta mogą osłabiać mechanizmy obronne. Wspierają je natomiast zbilansowane żywienie, regularny ruch, odpoczynek oraz odpowiednia podaż witamin, minerałów i kwasów tłuszczowych.