Zaburzenia mikrobioty jelitowej

Zaburzenia mikrobioty jelitowej to stan, w którym dochodzi do zmian w składzie, różnorodności lub funkcjonowaniu mikroorganizmów zasiedlających przewód pokarmowy. Mikrobiota jelitowa obejmuje przede wszystkim bakterie, ale także wirusy, grzyby i inne drobnoustroje. Jej skład różni się między poszczególnymi osobami i może się zmieniać pod wpływem diety, wieku, stosowanych leków, infekcji, stylu życia oraz czynników środowiskowych.

Termin dysbioza jelitowa odnosi się do zaburzenia równowagi mikrobiologicznej w jelitach. Może obejmować zmniejszenie różnorodności mikroorganizmów, nadmierny udział określonych gatunków albo spadek liczby bakterii biorących udział w prawidłowych procesach metabolicznych. Nie istnieje jednak jeden uniwersalny skład mikrobioty uznawany za prawidłowy dla wszystkich osób, dlatego dysbiozę ocenia się w kontekście całego obrazu klinicznego i wyników badań.

Mikroorganizmy jelitowe uczestniczą między innymi w fermentacji niestrawionych składników pokarmowych, produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych oraz przemianach niektórych witamin i kwasów żółciowych. Oddziałują również na barierę jelitową oraz na układ odpornościowy. Zmiany mikrobioty obserwuje się w wielu chorobach przewodu pokarmowego i zaburzeniach metabolicznych, jednak ich obecność nie zawsze oznacza, że są one bezpośrednią przyczyną choroby.

Na skład mikrobioty mogą wpływać m.in. antybiotyki, długotrwała dieta uboga w błonnik, infekcje przewodu pokarmowego, stres lub zmiany w sposobie żywienia. W badaniach nad mikrobiotą analizuje się m.in. skład bakterii obecnych w próbce kału oraz ich materiał genetyczny. Wyniki takich badań wymagają ostrożnej interpretacji, ponieważ mikrobiota jest bardzo zmienna, a znaczenie poszczególnych różnic nadal pozostaje przedmiotem badań.