Niedobór witamin

Niedobór witamin to stan, w którym organizm nie otrzymuje lub nie przyswaja wystarczającej ilości jednej lub kilku witamin niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania. Witaminy uczestniczą m.in. w przemianach metabolicznych, produkcji czerwonych krwinek, pracy układu nerwowego oraz utrzymaniu prawidłowej odporności. Niedostateczna ilość może stopniowo zaburzać te procesy.

Przyczyną niedoborów bywa źle zbilansowana dieta, ograniczone spożycie określonych grup produktów lub zwiększone zapotrzebowanie organizmu. Znaczenie mają również zaburzenia wchłaniania związane z chorobami przewodu pokarmowego, przyjmowanie niektórych leków oraz nadmierne spożywanie alkoholu.

Objawy zależą od rodzaju witaminy i stopnia jej niedoboru. Niedostateczna ilość witaminy B12 może prowadzić do niedokrwistości i zaburzeń neurologicznych, a niedobór witaminy C do szkorbutu, któremu towarzyszą m.in. krwawienia z dziąseł i utrudnione gojenie ran. Z kolei długotrwały niedobór witaminy D może powodować zaburzenia mineralizacji kości.

Rozpoznanie opiera się na ocenie objawów, sposobu odżywiania, historii chorób oraz odpowiednio dobranych badaniach laboratoryjnych. Nie wszystkie witaminy wymagają rutynowego oznaczania, dlatego zakres diagnostyki zależy od podejrzewanego niedoboru.

Postępowanie obejmuje ustalenie przyczyny oraz uzupełnienie brakujących elementów. Podstawą jest odpowiednio zbilansowana dieta, natomiast w określonych przypadkach stosuje się suplementację. Jej dawka i czas trwania zależą od rodzaju niedoboru. Nadmierne przyjmowanie niektórych witamin, szczególnie rozpuszczalnych w tłuszczach, może prowadzić do działań niepożądanych.