Przetrenowanie

Przetrenowanie to stan, w którym organizm nie jest w stanie w pełni zregenerować się po długotrwałym i nadmiernym obciążeniu treningowym. Najczęściej rozwija się wtedy, gdy intensywność lub objętość ćwiczeń przez dłuższy czas przewyższa możliwości regeneracyjne organizmu, a jednocześnie brakuje odpowiedniej ilości snu, odpoczynku oraz energii dostarczanej przez pożywienie. W medycynie sportowej odróżnia się krótkotrwałe zmęczenie po intensywnym treningu od zespołu przetrenowania, który może utrzymywać się przez tygodnie lub nawet miesiące.

Do typowych objawów należą spadek wydolności mimo dalszych treningów, przedłużone zmęczenie, uczucie ciężkości mięśni, zaburzenia snu, rozdrażnienie, obniżona motywacja do ćwiczeń oraz wolniejsza regeneracja. U części osób mogą pojawić się także zmiany tętna spoczynkowego, częstsze infekcje, problemy z koncentracją, zmniejszony apetyt lub zaburzenia nastroju. Objawy nie zawsze występują jednocześnie i mogą się różnić w zależności od rodzaju aktywności oraz indywidualnej reakcji organizmu.

Mechanizm przetrenowania jest złożony. W jego rozwoju bierze się pod uwagę m.in. zaburzenia równowagi pomiędzy obciążeniem a regeneracją, zmiany w funkcjonowaniu układu nerwowego, hormonalnego i odpornościowego oraz przewlekły niedobór energii. Ryzyko rośnie również przy jednoczesnym stresie psychicznym, niewystarczającej podaży kalorii, małej ilości snu i braku dni odpoczynku.

Podstawą powrotu do prawidłowej tolerancji wysiłku jest ograniczenie obciążeń treningowych i odpowiednio długa regeneracja. Znaczenie mają także sen, regularne odżywianie oraz odpowiednia podaż energii, białka, węglowodanów, witamin i składników mineralnych. W profilaktyce ważne jest stopniowe zwiększanie intensywności treningu oraz obserwowanie zmian w wydolności, samopoczuciu i jakości snu.