Ashwagandha na co pomaga i jak działa?

Withania somnifera lub indyjski żeń-szeń to roślina lecznicza z rejonów subkontynentu indyjskiego. Jest szerzej znana jako ashwagandha. Działanie rośliny sprawia, że jest jedną z najpopularniejszych wykorzystywanych w ajurwedzie i to zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi. Ashwagandha zawiera bardzo dużą ilość fitochemikaliów o szerokim spektrum działania biologicznego. Warto wspomnieć chociażby o właściwościach przeciwnowotworowych, przeciwzapalnych, przeciwcukrzycowych, przeciwdrobnoustrojowych oraz antystresowych i adaptogennych. Jednym z fitoskładników jest też Withaferin-A należący do kategorii witanolidów, które są stosowane w tradycyjnej medycynie do leczenia różnych schorzeń. Co daje ashwagandha i w jaki sposób może wpłynąć na nasze zdrowie?

Ashwagandha - co to jest i jak działa?

Withania somnifera ma bardzo dobrą reputację w medycynie ajurwedyjskiej. Stosuje się ją jako zioło Rasayana, czyli takie, które może odmłodzić organizm i promować zdrowie wszystkich tkanek. Oprócz tego jest klasyfikowana jako adaptogen. Co to oznacza? Ashwagandha wpływa na homeostazę całego organizmu i ma szerokie spektrum działania, na czele z poprawą koncentracji, pamięci i nastroju oraz zwiększeniem odporności na patogeny i choroby. Withania somnifera jest jednocześnie jednym z najczęściej badanych ziół leczniczych. Do tej pory opisano około 140 specjalistycznych związków jakie zawiera roślina. Właściwości ashwagandhy sprawiają, że jest ona klinicznie stosowana w leczeniu ogólnego osłabienia, wyczerpania nerwowego, bezsenności oraz utraty pamięci. Oprócz tego może być przydatna w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych.

Ashwagandha - jak działa na stres?

Obecnie jednym z najczęstszych zastosowań rośliny jest łagodzenie stresu. Przyjmuje się, że stres może powodować zmiany funkcjonalne i strukturalne w mózgu. Z tego względu jest zaangażowany w rozwój większości zaburzeń neuropsychiatrycznych, w tym lęku, depresji i bezsenności. Co daje ashwagandha w tym kontekście? Jej działanie antystresowe przypisuje się kilku mechanizmom, w tym redukcji glikokortykoidów i modulacji immunologicznej. Oznacza to, że roślina wpływa na hormony stresu, obniżając ich poziom. Działanie antystresowe jest możliwe także poprzez modulację układu odpornościowego. Korzeń ashwagandhy wykazuje potencjalne działanie stymulujące układ odpornościowy oraz przeciwzapalne. Regularne przyjmowanie może pomóc w zmniejszeniu objawów stresu, takich jak zmęczenie, napięcie mięśni, zaburzenia snu, obniżone nastroje i problemy trawienne.

Czy ashwagandha działa na choroby neurodegeneracyjne?

Choroby neurodegeneracyjne, do których zalicza się m.in. choroba Alzheimera oraz Parkinsona, zwykle powodują nieodwracalne zniszczenie sieci neuronalnych ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i w związku z tym trwałe upośledzenie czynnościowe. Przeprowadzone do tej pory badania dowiodły, że składniki rośliny wykazują różne działania przeciwko modelom choroby Alzheimera i urazom rdzenia kręgowego. Ponadto wykazano łagodzące działanie ashwagandhy w przypadku innych chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Parkinsona i choroba Huntingtona. Osoby, które chcą działać profilaktycznie i zmniejszyć ryzyko chorób neurodegeneracyjnych mogą sięgnąć także po preparaty na pracę mózgu. Warto wspomnieć również o tym, że roślina w dużej mierze poprawia koncentrację i wpływa na szybkość przetwarzania informacji, dlatego warto pomyśleć o suplementacji w okresach wzmożonego wysiłku umysłowego.

Ashwagandha - właściwości lecznicze w odniesieniu do zaburzeń lękowych i depresji

Ashwagandha znajduje zastosowanie również jako uzupełnienie leczenia zaburzeń lękowych oraz depresji. Działanie przeciwlękowe ma związek z systemem receptorów GABA oraz z właściwościami przeciwutleniającymi i przeciwzapalnymi rośliny. GABA jest najważniejszym neuroprzekaźnikiem hamującym w ośrodkowym układzie nerwowym i uważa się, że neuroprzekaźnictwo to odgrywa kluczową rolę w regulacji lęku. Przyjmuje się, że związki jakie zawiera roślina oddziałują z receptorami GABA, modulując je. Z tego względu ashwagandha ma dobre efekty w leczeniu zaburzeń lękowych. Warto też wspomnieć o właściwościach antyoksydacyjnych rośliny, co oznacza większą odporność na stres oksydacyjny. Badania sugerują, że zaburzenia lękowe charakteryzują się zmniejszoną obroną przeciwutleniającą, a jednocześnie większym uszkodzeniem oksydacyjnym.

Jak działa ashwagandha w kontekście depresji? Przeprowadzone na ludziach badania wykazały, że suplementacja ashwagandhy może być korzystna dla osób mających objawy depresyjne. Przypisuje się to jej aktywności przeciwutleniającej oraz serotoninergicznej. Stres oksydacyjny jest wiązany z wieloma zaburzeniami psychicznymi, w tym również z depresją. Jeśli chodzi o aktywność serotoninergiczną, suplementacja może chronić przed spadkiem serotoniny, do którego dochodzi pod wpływem stresu.

Na co jeszcze pomaga ashwagandha?

Życie w ciągłym stresie oraz nieustanna gonitwa i nadmiar obowiązków sprawiają, że coraz więcej osób zmaga się z bezsennością oraz innymi problemami na tym tle. Choć obecnie nie potwierdzono czy roślina może być traktowana jako alternatywa dla leków nasennych, przyjmuje się, że może ona mieć pozytywny wpływ na tę sferę życia. Ashwagandha przed snem to dobre rozwiązanie zarówno dla osób, które mają problem z zaśnięciem, jak i wybudzeniami w nocy. Jednym z możliwych mechanizmów, dzięki którym roślina może wywierać pozytywny wpływ na sen, jest aktywacja neuroprzekaźnictwa GABAergicznego.

Warto też wspomnieć o działaniu adaptogennym jakim wyróżnia się ashwagandha. Skutki uboczne stresu obejmują cały organizm. Z tego względu warto sięgać o adaptogeny, które stosuje się w celu zwiększenia odporności na potencjalnie toksyczne czynniki stresogenne. Dzięki temu nie odczuwamy ich tak mocno, a dodatkowo jesteśmy bardziej odporni na ich negatywny wpływ. Dobrym rozwiązaniem mogą być również preparaty na uspokojenie, które pomagają w okresach silnego napięcia.

Ashwagandha - dawkowanie i dodatkowe informacje

Roślina jest powszechnie stosowana jako suplement diety oraz w medycynie ajurwedyjskiej, dlatego też jest uznawana za bezpieczny produkt. Jeśli chodzi o przeciwwskazania, ashwagandha nie powinna być przyjmowana przez osoby, które stosują leki nasenne, przeciwpadaczkowe oraz uspokajające. Nie jest zalecana kobietom w ciąży i karmiącym piersią, ze względu na brak informacji o potencjalnym wpływie na płód. Ponadto nie należy podawać ją dzieciom oraz osobom z nadczynnością tarczycy, ze względu na to, iż zwiększa poziom tyroksyny. Skutki uboczne ashwagandhy to zazwyczaj nudności, wymioty oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Istnieje także ryzyko wchodzenia w interakcje z lekami, które wpływają na ośrodkowy układ nerwowy. Jak długo stosować ashwagandhę? Efekty pojawiają się zazwyczaj po upływie 4 tygodni i przybierają na sile po upływie około 8 tygodni. Przyjmuje się, że suplementacja powinna trwać maksymalnie do 3 miesięcy.